Dolina Będkowska

 Trasa: 
Jaskinia Nietoperzowa - Będkowice  – Czarcie Wrota – Źródła Będkówki – Dupa Słonia   - Wodospad Szum  – Sokolica – Brama Będkowska – Będkowice.

Jest to jedna z najdłuższych dolinek podkrakowskich. Ma około 7 kilometrów, została wyżłobiona przez rzekę, od której wzięła swoją nazwę czyli - Będkówkę. 

 

Bez wątpienia jest to jedna z najpiękniejszych dolin krasowych. Zawdzięcza to przede wszystkim licznym masywom skalnym, które możemy podziwiać, spacerując jej dnem. Do najciekawszych na pewno należą: Czarcie Wrota, gdzie czorci wabią i mamią nierozważnych, Dupa Słonia, Iglica, Brama Będkowska, no i oczywiście górująca nad otoczeniem, sławna Sokolica, najwyższa ściana skalna na Jurze – cel wielu wspinaczy. 

 

W górnej części doliny znajduje tuż przy trasie 94 znajduje się Jaskinie Nietoperzowa. To jedna z dłuższych jaskiń na Jurze. Jest ciekawym stanowiskiem archeologicznym, a odkryte w niej znaleziska z górnego paleolitu stały się podstawą wyodrębnienia tzw. kultury jerzmanowickej. W jaskini odkryto także wiele kości zwierząt kopalnych m.in.: niedźwiedzia jaskiniowego, mamuta, hieny jaskiniowej czy renifera. Jeszcze dziś bystre oko wypatrzy liczne brekcje kostne ukryte w ścianach jaskini. Kręcono w niej sceny do filmu "Ogniem i mieczem" 

 

Sporą atrakcją Doliny Będkowskiej jest Wodospad Szum, który powstał na progu skalnym, zbudowanym z tzw. martwicy holoceńskiej. Ma on około 5 metrów wysokości. Będąc w dolinie warto podejść do źródeł Będkówki, ich wydajność dochodzi do 50 l/s. Woda z tego źródła wypływa aż 3 szczelinami. 

 

W czasie II Wojny Światowej Dolina Będkowska była ważnym miejscem, gdzie wiele osób głównie pochodzenia żydowskiego, choć nie tylko – mogła liczyć na przychylność i pomoc miejscowych. Jak podaje lokalny historyk tych terenów Leszek Chmura „podczas okupacji prawie w każdym domu ukrywała się jakaś rodzina żydowska”.